Archiwa tagu: recenzja

Recenzja książki „Co Finowie mają w głowie”

/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Książka Wolframa Eilenbergera Co Finowie mają w głowie jest, jak widać, książką o Finach, nie o tangu. Ale ponieważ naród ten drobił się własnej, niepowtarzalnej wersji tego tańca, to o fińskim tangu słów kilka. Zdaniem autora – Niemca, który ożenił się z Finką i wyemigrował do Finlandii – „pod względem muzycznym tango fińskie jest mieszanką rosyjskiego romansu i niemieckiej wojskowej muzyki marszowej. W tekstach łączy zaś poezję skandynawską opiewającą naturę (Róża orła) z egzotycznymi, zmysłowymi fantazjami (Fatamorgana), idylliczną miłość (Noc za oknem) z frustracją wobec nowoczesnej techniki (Dlaczego milczy telefon?)”.

Kroki fińskiego tanga również nie są skomplikowane – dwa długie i trzy krótkie – a dzikie wariacje są surowo zakazane; obowiązuje także bardzo oszczędna gestykulacja. Ale, zdaniem autora, bez tanga Finowie dawno by wyginęli, gdyż taniec ten nie służy niczemu innemu, jak utorowaniu mężczyźnie drogi do aktywnego życia erotycznego. Ale, uwaga! W Finlandii nic nie dzieje się szybko. Dlatego nawet kiedy w trakcie tangowego wieczoru ktoś szczególnie zainteresuje się jakąś osobą, musi czekać do ostatniego tańca. Bo dopiero zgoda na ostatni taniec może oznaczać ewentualną zgodę na erotyczną współpracę. Chociaż wcale nie musi. Ciekawe, co na te obserwacje powiedzieliby znawcy ‘suomi tango’? Poniżej najsłynniejsze fińskie tango, Satumaa.

Recenzja książki „Heart of Tango”

/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Buenos Aires, lata 20. Ubiegłego wieku. Dziewiętnastoletnia Natalia mieszka z ojcem w ubogiej dzielnicy La Boca, prowadzi dom, a wolny czas spędza z koleżankami, ucząc się tanga. I marzy, że może kiedyś uda się zatańczyć ten taniec z mężczyzną. Wielkimi krokami zbliża się dzień jej ślubu z El Rojo, dużo starszym imigrantem z Niemiec. Natalia sama nie wie, czy kocha tego potężnego rudzielca, ale przecież porządna dziewczyna musi wyjść za mąż. A miłość? Cóż, to pewnie tylko wymysł sentymentalnych pisarek, a El Rojo to dobry człowiek. Ale los płata figla – w przeddzień ślubu Natalia poznaje Diego – chociaż „poznaje” to za dużo powiedziane. Tu wystarcza jedno spojrzenie, aby zrozumieć, że z tą miłością to żadna przesada. Diego w dzień pracuje w gazecie, w nocy tańczy tango. Przez przypadek jest mu dane zatańczyć z Natalią na jej weselu i ta jedna tanda wystarcza, aby oboje mieli pewność – tak, są dla siebie stworzeni, ale nigdy nie będą mogli być razem. Nie wiedzą, że jeszcze kiedyś zatańczą, żeby potem rozstać się na zawsze. Spotkają się dopiero wiele lat później, w innym miejscu, w innych czasach, na innej milondze, jako zupełnie inni ludzie. Nie zmieni się tylko jedno – ich tango.

To piękna, smutna, magiczna opowieść o miłości. I o tangu – jak ważne może być w życiu; że bywa przepustką do lepszego świata, spełnieniem, marzeniem, miłością, ale też rozpaczą, tęsknotą i śmiercią. Książka Barceló to także żywy obraz tętniącego życiem Buenos Aires początków poprzedniego stulecia, tej mekki imigrantów z całego świata, którzy tu właśnie przyjechali szukać swojego przeznaczenia.

No i wreszcie – można w niej znaleźć jeden z najpiękniejszych opisów idealnego zespolenia w tańcu: „Była niczym jedwabna chusta, szczelnie okrywająca moje ciało, jak ogarniający mnie płomień… Mądry płomień – taki, który rozumie każdy mój ruch; którego gorąco czuję przy każdym kroku, każdym obrocie. Tańczyliśmy, a nasze oddechy stawały się coraz szybsze. Czułem, że wpadam w otchłań, w której najchętniej pozostałbym na zawsze.”

Recenzja książki „Powrót nauczyciela tańca”

powrot_nauczyciela/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Herbert Molin to policjant, który po przejściu na emeryturę postanawia zaszyć się na szwedzkim odludziu, głęboko w lesie. Nocami cierpi na bezsenność, w dzień układa puzzle i tańczy tango argentyńskie. Pewnego dnia zostaje bestialsko zamordowany, a sprawca zostawia krwawe ślady, układające się w kroki tanga.

W rozwiązanie tajemniczego morderstwa włącza się były współpracownik Molina, Stefan Lindman, a prowadzone przez niego śledztwo ujawnia całkowicie nieznane oblicze starszego kolegi. Przy okazji Lindman dowiaduje się zaskakujących i nieprzyjemnych rzeczy o własnej rodzinie, szwedzkim społeczeństwie i mocno zafałszowanej historii najnowszej. A motywy zabójstwa Molina, które na pierwszy rzut oka wygląda na dzieło szaleńca, okazują się całkowicie racjonalne i sięgają wojennego Berlina i pewnego nauczyciela tańca…

W Powrocie nauczyciela tańca Mankell potwierdza znakomitą formę – to naprawdę bardzo dobrze napisana powieść, z drugim czy nawet trzecim dnem; wielbiciele skandynawskich kryminałów nie będą rozczarowani. Nie wiem natomiast, jak będzie z miłośnikami tanga… Bo oto znowu mamy tango potraktowane wyłącznie jako tło, choć przyznać trzeba, że tło bardzo nietypowe. Nasuwa się jeden wniosek: to nieprawda, że muzyka uszlachetnia. Bywa i tak, że podkreśla to, co w człowieku najgorsze i w dodatku daje mu niepotrzebną pewność siebie, aby mógł to najgorsze wykorzystać. Ale jest i dobra wiadomość: panowie mogą znaleźć tu praktyczny przepis na idealną partnerkę, która nie tylko zawsze zatańczy tak, jak się ją poprowadzi, ale w dodatku nie będzie się odszczekiwać w przypadku jakichkolwiek nieporozumień :)

A najbardziej wyrafinowani wielbiciele makabresek mają prawdziwą perełkę – dokładny opis pracy i zawodowych dylematów kata. Brr…

Recenzja książki „Mężczyzna, który tańczył tango”

/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Tytułowy mężczyzna tańczył nie tylko tango – Maksa Costę poznajemy jako fordansera, pracującego na luksusowym liniowcu kursującym między Europą a Ameryką Południową. Jak się szybko okazuje taniec to tylko jedno z wielu zainteresowań głównego bohatera – argentyńskiego emigranta, byłego żołnierza Legii Cudzoziemskiej, bawidamka, oszusta, złodzieja, włamywacza, a nawet szpiega – czarującego przystojniaka o nienagannych manierach.

Jest też tajemnicza Ona – Mecha Inzunza de Troeye. To kobieta z zupełnie innego świata: piękna, zamożna, elegancka żona sławnego hiszpańskiego kompozytora. Teoretycznie, szanse na spotkanie tak całkowicie odmiennej dwójki ludzi, jak Mecha i Maks, są bliskie zeru. Ale ponieważ życie pełne jest niespodzianek, to nie tylko się spotykają, ale na budują niezwykły,  trwający kilkadziesiąt lat związek – miłosny, przyjacielski, na pewno mocno perwersyjny.

Mężczyzna, który tańczył tango to fascynująca książka o ludzkich relacjach, szalonych zbiegach okoliczności, spotkaniach kochanków po latach. I o… szachach. To opowieść niespieszna, wysmakowana, subtelna, którą czyta się z prawdziwą przyjemnością. Bohaterowie są nieszablonowi i pełni niespodzianek, ich drogi życiowe – również. I wszystko byłoby pięknie, gdyby nie tytułowe tango.

Mężczyzna…, zamiast tanga, równie dobrze mógłby tańczyć kadryla lub oberka, bo nie o ten taniec tu chodzi. Chodzi o pokazanie damsko-męskich namiętności, których początkiem jest seks z przypadkowo poznaną osobą, więc trzeba sięgnąć po tango, bo w końcu – zgodnie z obowiązującymi stereotypami – od parkietu do łóżka droga niedaleka. Na szczęście autor oszczędził nam róży w zębach i La Cumparsity. 

A ponieważ nie jest to książka o tangu, to także wpleciona w fabułę „teoria tanga” momentami przyprawia o ból zębów. Irytuje też pedantyczne tłumaczenie nazw figur i kroków – podejście, że w książce, wydanej po polsku, wszystkie słowa muszą być polskie, jest jak najbardziej chwalebne, ale konia z rzędem temu, kto zgadnie, czym są takie figury, jak „cięcie” (Czy chodzi o ocho cortado? Paradę? A może sacadę lub barridę?) „odchył” czy „wsunięcie” (kontekst sugeruje sacadę, ale głowy nie dam). No i klimat Buenos Aires mocno cierpi na tym, że empanady przybrały formę poczciwych „smażonych pierogów z mięsem”…

Recenzja książki „Astor Piazzolla – moja historia”

/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Książka Astor Piazzolla – moja historia, to wywiad-rzeka, spisany przez argentyńskiego dziennikarza, Natalio Gorina. Nie ukrywam, że jest to pozycja dość trudna i raczej hermetyczna, ale na pewno fascynująca dla każdego, kto profesjonalnie zajmuje się muzyką. Piazzolla opowiada o swojej drodze muzycznej, przyznając, że była dość wyboista, bo jego podejście do tanga nie od razu znalazło zwolenników. Jak sam mówi, nic nie irytowało go bardziej, jak prośba jakiegoś „melomana”, który po zakończonym koncercie wygłaszał sakramentalne: – Mistrzu, to teraz proszę zagrać jakieś tango. A takich sytuacji było podobno wiele.

Piazzolla miał dwóch muzycznych mistrzów – Nadię Boulagner, która pokazała mu właściwy kierunek i która odkryła prawdziwego Piazzollę oraz Alberto Ginasterę. Ginastera dał Piazzolli podstawy i technikę, które ten mógł później doskonalić u Nadii Boulanger, ale jednocześnie pokazał mu szerokie horyzonty i nauczył, że prawdziwy muzyk nie może ograniczać się tylko do znajomości nut, a muzyk argentyński – do znajomości nut i piłki nożnej.

Ale nie-muzycy też znajdą tu sporo smaczków – Piazzolla barwnie opowiada o swoim burzliwym dzieciństwie i wczesnej młodości w Nowym Jorku szczerze przyznając, że gdyby nie decyzja rodziców o powrocie do Argentyny, to pewnie znalazłby się za kratkami – tam, gdzie trafiła większość jego kolegów.

Możemy się także dowiedzieć, dlaczego mały Astor bardzo długo nie znosił bandoneonu; dlaczego Anibal Troilo już większego Astora musiał wyrzucić ze swojej orkiestry i w jaki sposób kilkuminutowe spotkanie z Arturem Rubinsteinem zmieniło całe jego życie.

Książka dostępna jest również jako w wersji audio i ta wersja jest szczególnie warta polecenia: test czyta Waldemar Malicki, a największą atrakcją są nagrania w wykonaniu Piazzolli i Malickiego właśnie, ale także i innych – na przykład Kevina Kennera, laureata Konkursu Chopinowskiego z 1990 roku.

Recenzja książki „The Meaning of Tango. The Story of the Argentinian Dance”

Meaning of tango/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

The Meaning of Tango. The Story of the Argentinian Dance Christine Denniston to bardzo solidne kompendium wiedzy o tangu argentyńskim. Mamy tutaj dobrze opowiedzianą historię tanga – tańca, który z biednych dzielnic Buenos Aires przeniósł się do Europy, a dzisiaj tańczony jest na całym świecie, ale także wyjaśnienia podstawowych tangowych pojęć, informacje o stylach, kompozytorach, pieśniarzach i pieśniarkach. W książce można znaleźć opis podstawowych kroków i dowiedzieć się, dlaczego nauka tanga to nie nauka kroków czy sekwencji, ale nauka nowego języka. To także swoisty podręcznik tangowego savoir-vivre’u. Książkę polecam wszystkim – i tym, którzy tango tańczą, jak i tym, którzy dopiero się nad tym zastanawiają lub chcą dowiedzieć się o tym tańcu trochę więcej niż można znaleźć w hollywoodzkich scenkach rodzajowych.

Autorka jest wieloletnią nauczycielką tanga – miała okazję uczyć go na pięciu kontynentach. Niektórym spodoba się jej wyjaśnienie, dlaczego za swoich najlepszych uważa tych, którzy kiedyś trenowali sztuki walki :). Uwaga – nie ma to nic wspólnego z powszechnie panującym poglądem, że tango to walka kobiety i mężczyzny :)

Recenzja książki „Osiem kroków tanga”

Osiem kroków tanga/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

W Krakowie ginie dzienniarz, Marek Halicki. Policja orzeka samobójstwo, ale ta wersja nie przekonuje jego najbliższych. Piotr Nadolski, były oficer GROMu i były kierowca ciężarówek, obecnie konsultant, muzyk i tancerz tanga argentyńskiego, postanawia wyjaśnić zagadkę śmierci przyjaciela. Odkodowując wskazówki pozostawione przed śmiercią przez Halickiego, trafia na tajemniczą przesyłkę, za którą rusza przez Stambuł i Kurdystan do Bagdadu.

Osiem kroków tanga Krzysztofa Mazurka to sprawnie napisana powieść sensacyjna, z interesującą fabułą i ciekawie nakreślonymi postaciami. Tango jest tutaj tłem, ale tłem, bez którego cała książka straciłaby cały swój wdzięk i głębię. Nie chodzi tylko o to, że miłośnikami tanga są główni bohaterowie: tango jest tu obecne przez cały czas, jako fragmenty fikcyjnego podręcznika Rubena Sotero Podstawy tanga argentyńskiego. Fragmenty Podstaw otwierają każdy rozdział; są mottem, myślą przewodnią, dobrą lub złą wróżbą, wskazówką na przyszłość. Co na przykład powiecie o takiej sentencji: „W tangu nie ma pomyłek. Jeżeli zrobi się krok, którego wcale się chciało wykonać, nie trzeba się tym przejmować i należy tańczyć dalej”. Jak w życiu, prawda?

Recenzja książki „Czarne tango”

Czarne tango/For English please change the language in options/

Autor recenzji: Małgorzata Halaba.

Czarne tango, najnowsza książka Leny Oskarsson, autorki Placu dla dziewczynek, to kryminał posępny i czarny jak tango w tytule. W noc świętojańską nad jezioro Skirjesjön przyjeżdża grupa nieznanych sobie ludzi – wszyscy dostali zaproszenia na maraton Czarnego Tanga. Następnego dnia jedna z uczestniczek maratonu odnajduje zwłoki małej dziewczynki…  To dopiero początek, bo – jak na dobry kryminał przystało – trup pada tu gęsto, krew leje się strumieniami, a każda kolejna zbrodnia jest jeszcze bardziej okrutna i wyrafinowana od poprzedniej. A przypadkowa grupa miłośników tanga okazuje się wcale nie być taka przypadkowa. Kogo zresztą wśród nich nie ma: jest podejrzewany o pedofilię „Król Nieruchomości” i jego żona – zubożała arystokratka, kleptomanka, z zamiłowaniem oddająca się podglądactwu. Jest para małżeńska z zaburzeniami łaknienia i zaniedbaną emocjonalnie córeczką. Jest właścicielka obscenicznego tatuażu na łydce, mocno przechodzona prostytutka-narkomanka, której atrakcyjność mają podnieść udzielane klientom lekcje tanga. Nie może też zabraknąć świeżo rozwiedzionej pisarki-alkoholiczki, wsiowego głupka-szczurołapa, no i boskiego, ciemnoskórego Alejo made in Buenos.

Samo tango pełni w książce wyłącznie rolę egzotycznego tła, które ma przydać intrydze jeszcze więcej tajemniczości; autorka tanguerą na pewno nie jest, a w opisach tańca roi się od stereotypów. Coś jednak można z nich wynieść – dowiedziałam się na przykład, że aby uniknąć obtarć na stopach warto spryskać je lakierem do włosów, poczekać aż wyschnie i dopiero wtedy założyć pantofle – ciekawe, muszę to sprawdzić. Najlepiej na jakimś maratonie :) No i morał: Queridas tangueras  y queridos tangueros! Pamiętajcie! Przypadkowy seks z przygodnie poznanymi tancerzami może mieć bardzo niemiłe konsekwencje!

Tango libre – subiektywna recenzja

W ramach Warszawskiego Festiwalu Filmowego udało mi się obejrzeć „Tango Libre” w reżyserii Frédérica Fonteyne. Czas więc na moją wielce subiektywną recenzję…

Zacznę od tego, iż film ten jest dla mnie taką wieczorną „milongą”, na którą przychodzi się w celu oderwania od szarej rzeczywistości. I nawet zaryzykuję stwierdzenie, że sama fabuła toczy się po kole i zapętla przeciwnie do ruchu wskazówek zegara. „Tango libre” jest taką zamkniętą historią, poza którą nie istnieje zupełnie nic. Zewnętrznego świata po prostu nie ma. Nie wiemy jaki to kraj, miasto… I w końcu nie wiemy też, co to za więzienie, w którym toczy się główna akcja (nawet narodowości uwięzionych nic tutaj nie wnoszą). Po prostu jedno z „miejsc odosobnienia” zlokalizowane gdzieś na świecie. A że mówią po francusku to zwykły przypadek. Tak więc w filmie nie liczy się nic poza tu i teraz – dziwnym romansem miedzy jedną kobietą i trzema mężczyznami. Romansem w rytmie tanga. Dla strażnika więziennego od tanga zaczyna się fascynacja kobietą. Z kolei dla jednego z uwięzionych, kobieta staje się inspiracją do nauki tego tańca. I później jak to na „milondze” – pojawia się wyczekiwanie na wspólny taniec oraz radość z tego, gdy ta chwila już nastąpi. Tańcem w tym niezwykłym „romansie” są wszystkie wspólne czynności, gdyż w każdej z nich są ukryte jakieś emocje – jak to w tangu… I oczywiście idąc dalej tym tropem, w filmie pojawia się „tangowa” zazdrość partnerów o partnerkę (która notabene czerpie energię z tej adoracji), czy coś na kształt „cabeceo”.

Jest jeszcze dziecko, które szuka ojca i też tak naprawdę matki, która, będąc w „tangu” z trzema mężczyznami, po prostu nie ma dla niego czasu. Dodatkowy paradoks całej tej sytuacji polega na tym, iż kobieta ma każdego z tych trzech facetów, ale zarazem nie ma tak naprawdę żadnego z nich. Przez praktycznie cały film nie potrafi dokonać wyboru. Miota się między jedną „tandą” a drugą. Z jednym woli „tanga”, z drugim „walczyki”, a z trzecim „milongi”. Każdy bohater filmu „tańczy” też inaczej i każdy kusi na swój sposób. A koniec końcem, kompromis i akceptacja wszystkich trzech przynosi mini „happy end”. Wydaje się, że także dla dojrzewającego nastolatka.

Ciekawy jest pomysł na strażnika, który dla „tanga” z kobietą swoich marzeń potrafi porzucić cały swój dotychczasowy świat i uciec w ten swego rodzaju wir zapomnienia wraz z dwoma pozostałymi mężczyznami. Zresztą jeden z nich, skazany na całe dwadzieścia lat, czując, że mogą go ominąć kolejne „tandy” z wymarzoną partnerką, traci w pewnym momencie chęć do dalszej egzystencji. W końcu tango to życie, a życie to tango…

I w to wszystko wchodzi Chicho ze swoim więziennym tańcem, który w odróżnieniu od zwykłego tanga jakie znamy na co dzień, jest faktycznym starciem o dominację miedzy dwoma partnerami. Jest tutaj pokaz siły, walka o prowadzenie w parze, mocny rytm. Tak tańczą mężczyźni, którzy konkurują o kobietę, czekającą gdzieś tam za przysłowiowymi (a w tym przypadku dosłownymi) murami więzienia. To jest prawdziwy taniec, który rodzi się z emocji, świetnie zresztą zestawiony z „tangową szkółką” taneczną prowadzoną poza więzieniem. W jednym miejscu emocje, czysta improwizacja wynikająca z potrzeby pokazania dominacji, a w drugim rutyna i smętne snucie się nawet do energicznej milongi.

Wydaje się, że Chicho w swoim tańcu chce tutaj jeszcze raz powiedzieć, iż prawdziwe tango może być synonimem ludzkiego życia. Warunek jest tylko jeden – zero udawania, maksimum improwizacji i autentyczności. Nawet gdy się przyzna, iż jest się jedynym Argentyńczykiem, który nie tańczy tanga…

Jak powiedział reżyser filmu po projekcji – całą tę historię można by opowiedzieć w jednym tangowym utworze. Zastanówcie się, może więc warto zamiast iść na film, udać się po prostu na milongę i przy zawodzących skrzypicach przeżyć tę lub inną historię, ale opowiedzianą na swój własny indywidualny sposób?